Fęrsluflokkur: Stjórnmįl og samfélag

Ekki veršur bókvitiš ķ askana lįtiš

Mašur nokkur gefur ķ skyn, aš gagnrżni į skort fyrrverandi sešlabankastjóra į menntun viš hęfi hafi einkum stafaš af žvķ aš sumir žeirra sem gagnrżndu hafi sjįlfir veriš hagfręšingar.

Žaš er fyndiš til žess aš hugsa aš mašur žessi hefur sjįlfur ritaš kennslubękur ķ hagfręši, įn žess žó aš hafa sjįlfur žegiš kennslu ķ hagfręši. Og hlaut stöšu lektors viš hįskólann žó hann hafi ekki veriš metinn hęfur af žeirri nefnd, sem skipuš var til matsins. Enda hefur viškomandi menntun ķ sagnfręši og heimspeki, en gegnir stöšu prófessors ķ stjórnmįlafręši.

Mašur gęti freistast til žess aš dylgja um aš skošanir Hannesar Hólmsteins į gildi formlegrar menntunar ęttu rętur ķ ašstęšum hans sjįlfs.

En žaš vęri aš leggjast lįgt. Jafn lįgt og žetta.


80 įra žagnarbindindi um launin mķn

Egill Helgason birtir bréf manns um lögin varšandi gögn sannleiksnefndarinnar. Bréfiš viršist byggja į žeim skilningi sem kemur fram ķ ótrślega slakri frétt Stöšvar tvö um lagafrumvarpiš.

Žessi lög fjalla um tvennt:

Ķ fyrsta lagi aš rannsóknanefndin megi birta hvaša upplżsingar sem er ķ skżrslunni, žó žaš brjóti trśnaš, bankaleynd og persónuverndarįkvęši, og aš žaš sé ekki hęgt aš kęra starfsfólk nefndarinnar fyrir žetta.

 

Ķ öšru lagi, aš žeir grķšarlegu gagnagrunnar sem rannsóknarnefndin hefur verši geršir ašgengilegir fyrir rannsóknir annarra ašila į hruninu. Žjóšskjalasafn Ķslands geymi žessa gagnagrunna, og aš hęgt verši aš fį ašgengi aš žeim til rannsókna į hruninu.

 

Ķ žessum gagnagrunnum eru svo til allar fjįrhagsupplżsingar um svo til alla Ķslendinga, ekki bara žį sem komu aš hruninu. Vęntanlega stendur žarna til dęmis hvort og hversu mikiš Egill Helgason hefur millifęrt į konuna sķna į įrinu 2007 og hvaš Höskuldur Kįri Schram hefur ķ laun. Aušvitaš veršur svona gagnagrunnur aš vera žannig aš ekki sé hęgt aš fletta upp į einstökum ašilum. Žaš er bara lógķk fyrir bśrhęnur.

 

Žetta eru ekki lög um aš ritskoša skżrsluna.

Žetta eru ekki lög um aš skżrslan verši ekki birt.

Žaš stendur ekki orš ķ žessum lögum um nišurstöšur nefndarinnar, annaš en aš ekki sé hęgt aš kęra starfsfólkiš fyrir aš birta žęr.

 

Žetta er semsagt ašgerš til žess aš tryggja aš starfsfólk nefndarinnar geti birt nišurstöšurnar įn žess aš óttast hefndarašgeršir, og til žess aš auka ašgengi fręšimanna aš žvķ aš gera rannsóknir į gagnagrunninum.

 

Samt trompast hópur manna, meš Egil Helgason ķ fararbroddi, og žeir verstu tala eins og žaš sé veriš aš fremja glępi gegn mannkyninu.

Og svo er talaš um "spunamaskķnu Samfylkingarinnar". Žetta mįl er ętti aš vera hreinręktašur winner fyrir hvaša almannatengil sem er. Žaš er žessum svoköllušu "spunameisturum" til ęvarandi skammar aš svona rugl umręša geti hafa komiš upp um žetta mįl.

Hvernig getur žaš veriš aš žaš fyrsta sem almenningur heyrir af žessu mįli sé frétt į Stöš 2, žar sem kemur ekki einusinni fram til hvers žetta sé gert eša hvaša upplżsingar séu ķ gagnagrunninum?


Myndlygar

Egill Helgason bendir į aš į žeim myndum sem fylgja žessarri 'fréttaskżringu' sé, auk bankamanna og embęttismanna, aš finna myndir af tveim rįšherrum: Björgvini G. Siguršssyni og Įrna Mathiesen. En ķ fundargerš stjórnar Glitnis frį žvķ aš įkvöršunin sem um er fjallaš var tekin kemur fram aš hśn hafi veriš 'ķ samrįši viš' Geir Haarde og Įrna Mathiesen. Hvergi er minnst į Björgvin G.

 

Nś gęti einhver sagt aš Björgvin hafi veriš rįšherra bankamįla. Og žaš er rétt, žó margt bendi til žess aš hann hafi haft minni aškomu aš mįlefnum bankanna en ešlilegt hefši veriš - Sjįlfstęšisflokkurinn og Davķš Oddsson hafi stżrt žar eftir hentugleikum. En aušvitaš er Björgvin einn žeirra sem bera įbyrgš.

 

Ašrir gętu sagt aš žaš sé ólķklega tilviljun aš žarna sé rįšherra samfylkingarinnar spyrtur viš mįl sem fyrst og fremst tengist Sjįlfstęšisflokknum - ķ gegnum forsętisrįšherrann og fjįrmįlarįšherrann sem voru beinir žįttakendur ķ gjörningnum, og ķ gegnum žann Illuga Gunnarsson, nefndarmann ķ Efnahags- og skattanefnd og nśverandi žingflokksformann, sem sat ķ stjórn sjóšsins sem veriš var aš redda. 

Žann Illuga Gunnarsson sem ķ fimm įr var ašstošarmašur Davķšs Oddssonar, nśverandi ritstjóra Morgunblašsins.

 

Hvaš sem žvķ lķšur, žį er ljóst af fundargeršum stjórnar Glitnis aš žaš var Geir Hilmar Haarde sem beitti sér persónulega til žess aš fį Glitni til žess aš kaupa bréf FL og Stoša śr peningamarkašssjóši Illuga. En žó er engin mynd af honum meš frétt Morgunblašsins. Hans er heldur ekki getiš į lista hinna įbyrgu. 

 

Ętli žaš sé blįa höndin sem žarna fer meš penna?


mbl.is Landsbankinn: Almenningur borgar vegna įkvaršana embęttismanna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Valdemestu menn ķ ķslensku efnahagslķfi

Skilanefndarmenn eru menn sem yfir nótt uršu mešal valdamestu manna ķ ķslensku efnahagslķfi, valdir af handahófi af Jónasi Fr. og hans fólki ķ Fjįrmįlaeftirlitinu, sem hafši nś aldeilis stašiš sig vel fram aš žvķ.

Nś į svo aš afhenda žessum skilanefndum nżju bankana, Ķslandsbanka og Nżja  Kaupžing, gegn vęgu endurgjald. Frįbęrt žaš. 


mbl.is Rįšning hjį Glitni meš vitund FME
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Persónuleg įbyrgš

Žaš kom mér nokkuš į óvart aš Björgólfarnir tveir skuli hafa veriš sagšir ķ persónulegum įbyrgšum fyrir žessu broti af skuldum Samson. Žaš žżšir aš ef ešlilega er haldiš į mįlum, žį eru allar óvešsettar eignir žeirra nś og ķ framtķšinni til tryggingar skuldinni. Og aš hśn hlżtur aš fįst greidd aš fullu (meš kostnaši og vöxtum) nema žeir fari bįšir ķ persónulegt gjaldžrot og eignist aldrei neitt framar. Ég hélt aš skuldir žeirra myndu hverfa meš kennitölunum og skśffufyrirtękjunum. Žaš aš žeir, sem tįkngerfingar sjįlftökusamfélagsins, hafi skrifaš undir persónulegar įbyrgšir fyrir einhverju vekur vonir um aš ašrir hafi hugsanlega veriš lįtnir gera žaš lķka. Aš ekki hafi allt veriš eins rotiš og mašur hélt.

 

Ég gęti vel ķmyndaš mér aš Kaupžing muni ķ framtķšinni neita aš upplżsa um žaš hvort žeim hafi veriš gefnar upp skuldir. En enginn sómasamur fjölmišlamašur mun meš góšri samvisku geta haft viš neinn žessarra manna fleiri vištöl eša af žeim frįsagnir įn žess aš bišja fyrst (og sķendurtekiš) um aš sjį kvittun fyrir žessum 6 milljöršum. Viš getum ekki, sem samfélag meš sjįlfsviršingu, samžykkt aš deila samfélagi meš žessum mönnum ef žeim verša gefnar eftir skuldir. Ķ įlag į allt žaš fé sem žeir hafa flett okkur. Ekki aš žaš séu 6 milljaršar, og svo sé allt ķ lagi. En eftir aš fréttir bįrust af žvķ aš žeim hafi dottiš ķ hug aš bišja um nišurfellingu skulda, žį eru žessir 6 milljaršar ašgöngumišinn aš anddyri samfélagsins.  

 

Eitt er, aš žeir skuli meš velžóknun stjórnvalda og eftirlitsašila, ef ekki stórs hluta almennings, hafa aušgast stórkostlega viš žaš aš féfletta rķkissjóš og stefna almenningi ķ yfirgengilegar skuldir. Žaš var sišlaust, og vonandi lögbrot. En aš halda įfram, hįlfu įri eftir hrun, meš fulltingi žeirra sem eiga aš hafa veriš settir til aš moka flórinn eftir Björgólfana og félaga žeirra, žaš vęri einhvern veginn meira. Jafnvel žó žessi upphęš sé smįpeningar mišaš viš hitt sem žeir skulda okkur. 


mbl.is Bankastjóra Kaupžings hótaš
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Vel oršaš

Žór Saari talar į alžingi um 

aš velta skuldum einkaašila, svokallašra śtrįsarvķkinga, yfir į almenning ķ landinu sem stofnaši ekki til žeirra skulda. Žaš er algjörlega óįsęttanlegt. Žaš er algjörlega óréttlįtt og algjörlega sišlaust. Mér bżšur einfaldlega viš žeirri hugsun aš menn vogi sér aš taka slķkar įkvaršanir og velta žessu yfir į almenning ķ landinu, į börnin okkar og barnabörnin.

Vandinn er žó aš žaš viršist vera sem žessi įkvöršun hafi veriš tekin fyrir nokkrum įrum sķšan. En ég er allavega fullkomlega sammįla lżsingunni. 

 


Tušaš fyrir eftirmęlunum

Mér viršist žessi ręša Geirs hafa žaš markmiš helst, aš kenna ESB um hruniš į Ķslandi. Regluverk EES meingallaš og svona. Žaš gleymist ķ žeirri frįsögn, aš fjįrmįlaeftirlitiš į Ķslandi hefši hęglega getaš žvingaš Landsbankann til žess aš hafa Icesave ķ dótturfyrirtękjum. Einfalt hefši veriš aš gera eins og breska fjįrmįlaeftirlitiš gerši viš breskt dótturfyrirtęki Kaupžings stuttu fyrir hrun: auka bindiskylduna upp ķ 90% eša lįta binda öll innlįn į reikningi ķ sešlabankanum. Ef žaš hefši veriš gert vęri ekkert Icesave aš fara aš rķša Ķslandi eins og mara nęstu įratugi. 

Eftirmęli Geirs eru og munu alltaf verša, aš hann var fjįrmįlarįšherra og forstętisrįšherra ķ žeim rķkisstjórnum sem lögšu grunninn aš stęrsta hruni, dżpstu kreppu og mesta skuldafeni sem Ķsland hefur oršiš vitni aš. Skólarnir, dagvistunin, heilbrigšisžjónustan, elliheimilin og allir innvišir samfélagsins munu fśna, og lķf fjölmargra ķslendinga munu verša sķfellt stress og peningaįhyggjur, mešal annars vegna žess aš Geir Hilmar Haarde stóš sig eins illa ķ sķnu starfi og hugsanlegt var, og brįst žvķ trausti sem honum var sżnt į svo yfiržyrmandi hįtt. Geir: hęttu aš tuša yfir ESB, og bišstu afsökunar.

Ein įstęša žess aš bankar hafa erlenda starfsemi ķ śtibśum ķ staš dótturfyrirtękja er aš žį eru fęrri og einfaldari reglur aš fylgja, og žaš er miklu aušveldara aš eiga viš eitt fjįrmįlaeftirlit en mörg. Kerfiš gerir bönkum kleift aš "shoppa" eftir aušsveipasta fjįrmįlaeftirlitinu, og lįta žaš hafa meš sér eftirlit. Žaš bendir allt til žess aš Landsbankinn hafi ekki žurft aš leita neitt sérstaklega lengi, og žaš var alveg įbyggilega engin tilviljun. 

 


mbl.is Nżjar ESB-reglur um bankakerfiš ganga ekki nógu langt
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Undanžįgusamfélagiš

Svar til Višars į this.is/nei um žetta efni:

Breska og Hollenska rķkiš eru bśin aš įbyrgjast of fjįr śr žessu bankarįni. Žeim ber engin skylda til žess, žvķ sķšur til žess aš įbyrgjast meira, hvorki sišferšileg eša lagaleg. Žaš voru hvorki Bretar né Hollendingar sem leyfšu žennan žjófnaš, fögnušu honum, męršu og įbyrgšust. Žaš voru lżšręšislega kjörin stjórnvöld į Ķslandi, meš velžóknun og velvilja alls almennings.

Ķslendingar lķta į sig sem žjóš, fullvalda rķki, jafningja annarra rķkja, sem vill sitja meš viš boršiš ķ alžjóšasamfélaginu. Allavega žegar į aš panta og borša, en žegar kemur aš žvķ aš greiša reikninginn žį eiga allir hinir aš skipta honum meš sér. Eitt rķkasta land ķ heimi - viš erum ennžį ķ žeim hópi - heimtar sķfelldar undanžįgur og ölmusur: hvort sem žaš heitir Kyotobókun eša Icesave, alltaf žykjumst viš vera svo spes, hafa svo mikla “sérstöšu”, eins og okkar kolefni mengi minna, og okkar įbyrgšir og skuldbindingar žżši ekki neitt.

‘Śtrįsarvķkingarnir’ fóru rįnsferš um Bretland og Noršur Evrópu į okkar vegum, meš okkar leyfi og velžóknun. Žaš getur veriš aš viš tveir höfum ekki haft į žeim sérstaka velžóknun, en žannig er fulltrśalżšręšiš: fulltrśarnir skuldbinda alla hina. Žaš dugar ekki aš kenna öllum hinum um: “regluverk ESB var gallaš”, “hryšjuverkalögin skemmdu svo fyrir okkur”.

Nś viršumst viš žurfa aš sętta okkur viš aš žetta gangi ekki lengur.

Spurt er um afleišingar žess aš borga ekki. Ég žekki žęr ekki, žaš žekkir žęr vęntanlega enginn. En af hverju var hryšjuverkalögunum beitt? Breska rķkisstjórnin hefur žessa skżringu, ķ žżšingu moggans:

„Ķ tengslum viš śtibś Landsbankans ķ Bretlandi, žrįtt fyrir yfirlżsingar ķslensku rķkisstjórnarinnar um aš hśn myndi uppfylla skyldur sķnar (samkvęmt innistęšutryggingarkerfi framkvęmdanefndar Evrópusambandsins) gagnvart innistęšueigendum ķ žvķ śtibśi, žį tókst bresku rķkisstjórninni ekki aš fį skżr svör um hvernig Ķsland ętlaši aš gera žaš framkvęmanlegt… Bresk stjórnvöld gripu til žessara ašgerša ķ ljósi žessara įhyggna,”

Bresku rķkisstjórninni tókst ekki aš fį “skżr svör” um žaš hvernig sś ķslenska hyggšist borga Icesave-skuldirnar, og fęrši žį Ķsland allt į lista yfir hryšjuverkamenn. Žaš hefur vęntanlega enginn séš žaš fyrir aš žessi skortur į “skżrum svörum” myndi hafa žęr afleišingar, svo žaš er vķst borin von aš hęgt sé aš geta sér til um hvaša afleišingar skżrt svar um aš viš neitum aš borga myndi hafa.


mbl.is Bresk stjórnvöld verja hryšjuverkalögin
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband